Woningbouw Schiebroek-Zuid

In de eerste plannen voor Schiebroek is het zuidelijk deel gereserveerd voor een begraafplaats. Het idee is dat door zo’n groene buffer Schiebroek binnen Rotterdam nog als aparte eenheid wordt ervaren. De begraafplaats is hier ook geprojecteerd met het oog op de mogelijke routes van een nieuw vliegveld in de polder Schieveen. Onder die routes kunnen geen woningen gebouwd worden.
In 1957 wordt duidelijk dat hier geen begraafplaats komt, want Hofwijk in Overschie wordt uitgebreid. Stedenbouwkundige Paul Gorter, een naaste medewerker van Lotte Stam-Beese, maakt het stedenbouwkundig plan. Er komen globaal twee buurten, gescheiden door de Meidoornsingel. Het is aanvankelijk de bedoeling dat de Meidoornsingel ook als ontsluitingsroute zal gaan fungeren. Met in het westen een aansluiting op de G.K. van Hogendorpweg, de huidige N471. Deze is dan ook heel royaal van opzet.

Ten opzichte van de andere buurten in Schiebroek is er voor een heel andere stedenbouwkundige opzet gekozen. Hier is open stedenbouw à la Pendrecht toegepast, met losse blokjes portiekflats en eengezinswoningen rond gemeenschappelijke groengebieden. Verspreid in de wijk liggen stroken winkels voor dagelijkse boodschappen. De tuinstadgedachte wordt hier anders ingevuld: tussen de hoofdstraten ligt de bebouwing eigenlijk in één continue grote groene ruimte. Alleen de eengezinswoningen hebben privétuintjes.

De rest van Schiebroek-Zuid wordt bebouwd volgens een stedenbouwkundig plan van Ernest Groosman, die ook alle 1038 woningen ontwerpt. Alle woningen worden ook gebouwd door één aannemer: Gebr. van der Luitgaarden en Winkelman. Opdrachtgever is de rooms-katholieke woningbouwvereniging 'Voor het gezin'. Deze woningen zijn in hoofdzaak bestemd voor grote gezinnen. December 1958 zijn de eerste huizen al gereed.

Aanvankelijk is Schiebroek-Zuid een succes. De nieuwe bewoners, vaak jonge gezinnen, zijn blij met hun woning, met hun moderne keuken en handige lavet. De kinderen kunnen overal spelen in het groen tussen de bouwblokken. De winkels voor dagelijkse boodschappen zijn dichtbij en ook de scholen liggen op loopafstand in de buurt. Eind jaren zestig komt er zelfs een goede verbinding met het centrum door een tramlijn.

Maar de tijden veranderen. De wijk gaat dezelfde kant op als andere naoorlogse wijken: de jongeren trekken weg, de wijk vergrijst en de nieuwkomers brengen een andere cultuur mee. Het beheer van de openbare ruimte wordt steeds lastiger voor de gemeente. Nieuw is de energieproblematiek; de huizen zijn slecht geïsoleerd en stammen uit een tijd dat de comforteisen veel lager waren.

Tussen 1985 en 1996 is de wijk verdicht met voornamelijk eengezinswoningen. Deze zijn gesitueerd in een oorspronkelijke groenstrook tussen Teldersweg en Donkersingel. Ook bij de Ringdijk zijn in deze periode nieuwe woningen gekomen. Hierdoor is de hoofdstructuur van de wijk minder herkenbaar.

In deze periode worden veel woningen gerenoveerd. Kopgevels worden van buitenisolatie en stucwerk voorzien en de stalen kozijnen worden vervangen door kunststof. Er worden nieuwe halfronde stalen balkons aangebracht bij de portiekflats om de boel wat op te fleuren.

In 2006 wordt de oude Hofpleinspoorlijn vervangen door de RandstadRail. Een metrolijn die Rotterdam en Den Haag verbindt en met een hogere frequentie rijdt. Het nieuwe station Melanchthonweg ligt gunstig voor Schiebroek-Zuid. Hier kunnen dure forensenwoningen worden gebouwd. Er komen plannen om grote delen van Schiebroek-Zuid te slopen. Maar de woningen zijn eigendom van woningcorporatie Vestia, die door wanbeleid in grote financiële problemen is gekomen. En vervolgens is er de vastgoedcrisis, die de grootscheepse sloop en vernieuwing voorkomt.

Vanaf 2017 gaat de opvolger van Vestia, Hef Wonen, aan de slag. Er wordt gekozen voor renovatie van de woningen. In combinatie met het versterken van de bestaande stedenbouwkundige kwaliteiten, het verbeteren van de leefbaarheid en sociale veiligheid. Na renovatie moeten de woningen en de buurt weer veertig jaar vooruit kunnen. Ook zijn er plannen de wijk te verdichten, zodat de eenzijdige woningvoorraad wordt bijgesteld.

Er wordt gestart met renovatie. De woningrenovatie gebeurt in bewoonde staat, waardoor de sociale structuren kunnen blijven bestaan. In 2025 zijn 96 appartementen opgeleverd en het volgende traject van nog eens 192 wooneenheden is gestart. De plannen zijn van architectenbureau Steenhuis Bukman.

Bij de renovatie wordt het oorspronkelijke gevelbeeld hersteld, maar de woningen worden wel goed geïsoleerd. De grote halfronde balkons uit de jaren tachtig zijn behouden. Voor de blokken is wel een nieuwe kleurstelling gekozen.

Het energielabel wordt A, waarmee de woningen energiezuiniger maar ook comfortabeler en toekomstbestendiger worden. Intern worden de woningen gemoderniseerd met vernieuwde keukens, badkamers en energiezuinige installaties. De buitenruimte met de groene binnenhoven wordt verbeterd. Door de portieken tweezijdig toegankelijk te maken en door goede verlichting en uitnodigende speelplekken wordt de sociale interactie en veiligheid bevorderd. Bijvoorbeeld door garages om te bouwen tot woning.

Ook in het gedeelte van Patrimonium is gerenoveerd. Bij veel galerijflats zijn liften toegevoegd en zijn maatregelen voor betere warmte-isolatie genomen. Twee woonblokken aan de Wilgenplaslaan zijn gerenoveerd door Vester Architecten. Hier zijn niet alleen technische verbeteringen doorgevoerd, maar heeft ook de architectuur weer allure gekregen.