• Artikelen

Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Op het eerste gezicht is het niet het grootste architectonisch meesterwerk in Schiebroek, het wijkgebouw dat in 1965 is geopend. Ook de architect Jan van Heck (1920-2007) is nauwelijks bekend. Maar het is wel degelijk een belangrijk gebouw binnen de Schiebroekse gemeenschap. Echt het culturele centrum van de wijk.

Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Het wijkcentrum Castagnet in 1975. Tegenwoordig heet de plek De Buurvrouw en is de ingang verplaatst naar de Kastanjesingel.

Ary Groeneveld, Stadsarchief Rotterdam, 1975

Enclave

Het wijkgebouw van Van Heck is onderdeel van een kleine katholieke enclave in Schiebroek. Vlakbij het in de jaren vijftig ontwikkelde nieuwe centrum rond de Peppelweg liggen op één kavel een kerk, een school en een wijkgebouw. De katholieke jongensschool met bewaarschool en gymnastieklokaal stamt uit 1932. Het is een ontwerp van architect Jan van Teeffelen (1877-1935). Deze Gerardus Majella-school wordt al in 1934 uitgebreid met enkele lokalen en een klokkentoren. In het gebouw is ook de katholieke noodkerk gevestigd. De plek voor een definitieve kerk is al bepaald ernaast en de grond aangekocht. De kerk wordt in 1942 geopend. In 1957 komt er een meisjesschool bij, de Fatimaschool, ontworpen door architect G. de Regt. Na een ingrijpende verbouwing en uitbreiding door studio RTM in 2021 is hier een fors scholencomplex ontstaan. De Regt ontwierp ook een, inmiddels gesloopte, kleuterschool aan de Vuurpijlstraat.

Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Tekening van het bestaande schoolgebouw waar de pastorie en Pauluskerk op aan moesten sluiten. Deze Majellaschool van architect Van Teeffelen werd niet als een sieraad beschouwd door de Maasbode.

Collectie Kees Vrijdag, detail rapportboekje met tekening van de Majellaschool
Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

De Sint Pauluskerk is vlak na oplevering nog niet omgeven door andere gebouwen behalve de Majellaschool.

Reliwiki
Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

De Fatimaschool van architect De Regt uit 1958 is recent uitgebreid door studio RTM.

Stadsarchief Rotterdam, 1958
Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

De Verrijzeniskerk in Schiebroek werd net als het wijkcentrum Castagnet ontworpen door architect Van Heck.

Ary Groeneveld, Stadsarchief Rotterdam, 1964

Jan van Heck

Architect Jan van Heck was actief binnen de Katholieke Volkspartij (KVP). Hij woonde in Schiebroek. Behalve het wijkcentrum ontwierp hij ook de nieuwe katholieke kerk in Schiebroek-Zuid, de Verrijzeniskerk. Verder realiseerde hij de katholieke kerken in Lombardijen en de Alexanderpolder. De Verrijzeniskerk is in 2023 gesloopt, de Engelbewaarderskerk in Lombardijen uit 1965 staat leeg en wordt waarschijnlijk gesloopt.  Bij beide kerken werkte Van Heck met beeldend kunstenaar Bob Zijlmans, ook een Schiebroeker. Alleen de architectonisch minst uitgesproken kerk, de Sint Caeciliakerk in de Alexanderpolder uit 1969, staat er nog. Daar is glaskunst van Ger van Iersel te vinden.

Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Artikel over de eerste paal op 18 november 1964 van het te bouwen wijkcentrum.

Tijdschrift Schiebroekse Gemeenschap, 1964
Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Het wijkcentrum heet sinds 1967 officieel de Castagnet, naar de locatie Kastanjesingel.

Collectie Leven in Schiebroek
Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

GEZELLIGE ZALEN VOOR ELK DOEL aldus de advertentie voor de Castagnet.

Tijdschrift Schiebroekse Gemeenschap, 1967

De architect J.G. van Heck heeft er met succes naar gestreefd in zijn ontwerp een harmonie tot stand te brengen met de typisch moderne vormgeving van deze jonge stadswijk. De ruimte voor de eredienst in het nieuwe kerkgebouw wordt begrensd door drie bakstenen wanden en een glaswand, gesteund door een betonconstructie. Het platte dak is zwevend boven de muren opgehangen en door een glasstrook rondom met de wanden in contact gebracht.

Het Vrije Volk 30 juni 1964

Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Situatie van het wijkgebouw. De entree was aan de Larikslaan naast de keuken gesitueerd.

Stadsarchief Rotterdam, 1964
Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Plattegrond van het wijkgebouw. De Redwood houten plafondlatten zijn niet meer zichtbaar.

Stadsarchief Rotterdam, 1964
Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Het wijkgebouw op de hoek van de Larikslaan en Kastanjesingel in 1966 toen het nog net geen Castagnet heette.

Stadsarchief Rotterdam, 1966

Wijkcentrum Castagnet

De Pauluskerk is tijdens de oorlogsjaren gebouwd. In een gebouwtje in de tuin was in de naoorlogse jaren al een soort wijkcentrum. Begin jaren zestig wordt er dus een echt wijkcentrum gebouwd. Het is gebouwd door de rooms-katholieke Paulus-parochie en bood onderdak aan activiteiten vanuit de kerk en de naastgelegen school. De entree lag aan de Larikslaan, naast de keuken en bereikbaar vanaf de schoolpleinen van de Majella- en Fatimaschool. Toch was het gebouw van begin af aan bedoeld voor algemeen wijkgebruik.

Op 13 november 1965 wordt het wijkcentrum geopend. Januari 1967 krijgt het een nieuwe, handzame naam: ‘Castagnet’. Afgeleid van het adres, de Kastanjesingel.

Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Olga Lowina in 1973

Ary Groeneveld, Stadsarchief Rotterdam, 1973

Van Louis van Dijk tot Patricia Paay en Olga Lowina

In de loop der tijd hebben heel wat bekende artiesten hier opgetreden. Op zaterdag 18 november 1967 is Patricia Paay de grote trekker bij een drukbezochte fancy-fair. Ze zong niet alleen, maar verkocht ook haar eigen nieuwe grammofoonplaat. Tijdens de kerstvakantie van 1971 zijn de Crocksons present, het acrobatenduo van Bas en Adriaan van Toor. Louis van Dijk, Chris Hinze, Don Quishocking, Ivo de Wijs, Fons Jansen, Liselore Gerritsen, Tekstpierement van Jos Brink, het vrouwencabaret van Natascha Emanuels en uiteraard buurtgenoot Olga Lowina hebben hier opgetreden. Er zijn activiteiten voor jongeren en bejaarden, toneelvoorstellingen, concerten, poppentheater, filmvertoningen, exposities en voorlichtingsbijeenkomsten.

In 1974 neemt de gemeente de exploitatie over en wordt het gebouw verbouwd. In 1975 wordt het wijkcentrum officieel heropend door wethouder Van der Have. In 1979 is hier de oprichtingsvergadering van de Vereniging voor Stedebouwkundig Wijkbehoud Hillegersberg, Schiebroek en Terbregge. Sinds 2018 is het wijkcentrum onder de naam De Buurvrouw aan een nieuw leven begonnen.

Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Cover Schiebroekse Gemeenschap met de heropening van de Castagnet op 31 oktober 1975.

Tijdschrift Schiebroekse Gemeenschap, 1975
Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Cover Schiebroekse Gemeenschap met Louis van Dijk in de Castagnet.

Tijdschrift Schiebroekse Gemeenschap, 1977

De Buurvrouw

Stichting De Buurvrouw ondersteunt met de opbrengsten van het café, de catering en verhuur van vergaderruimte sociale en culturele projecten door en voor de buurt. De programmering van het theater gebeurt voor de volle 100% door de bewoners zelf, de producten in het café zijn zoveel mogelijk lokaal en er zijn leerpraktijkstages voor jongeren en ouderen die een extra steuntje in de rug kunnen gebruiken. Zoals De Buurvrouw zelf aangeeft: 'Met zijn allen zijn we de Buurvrouw.' Een concept dat tijd nodig heeft om te wortelen maar na zeven jaar als een huis staat.

Sinds 2025 heeft de stichting een nieuwe dependance: Thuis bij de Buurvrouw aan de Asserweg in de voormalige Stephanus-kleuterschool in Schiebroek Zuid. 

Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

De Buurvrouw als uitvalsbasis voor wandelingen in 2025.

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2025
Wijkcentrum (Castagnet/De Buurvrouw)

Bij De Buurvrouw is er ruimte voor culturele initiatieven zoals in 2025 een tentoonstelling over de wijk.

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2025
Architect
J.G. van Heck (1920 - 2007)
Locatie
200, Larikslaan, Rotterdam, 3053, Rotterdam, Zuid-Holland, Nederland
Buurten
Schiebroek
Gebouwen
Cultuur