• Artikelen

Klooster Regina Pacis

Ter vervanging van het in 1943 gebombardeerde klooster Regina Pacis werd een tradtionalistisch gebouw ontworpen door Jan Hendriks. Het klooster aan het einde van de Mathenesserweg werd in 1959 in gebruik genomen.

4d klooster 4 CAP1086

Het nieuw gebouwde klooster Regina Pacis is in 1959 klaar. Op de voorgrond de St.-Nicolaasschool.

ORIËNTATIE FIC 4 mei 2012

Temidden van het dagelijks terugkerende rumoer van het verkeer om ons heen en wonend in die d y n a m i s c h e stad, die bruist van drang naar de materiële welvaart, zullen wij allereerst trachten te bereiken dat dit prachtige klooster een geestelijke krachtcentrale zal worden, van waaruit wij elke dag met grote opgewektheid en met grote toewijding ons werk zullen beginnen tot heil van de Rotterdamse jeugd.

Overste Ansfried Sturkenboom op 28 oktober 1959 bij de officiële opening

4b klooster 3 RP 3

Op 18 mei 1958 (Opbouwdag) ging de eerste paal voor het nieuwe klooster de grond in.

ORIËNTATIE FIC 4 mei 2012

Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis

Het klooster Regina Pacis, dat in 1959 in gebruik werd genomen, was zo’n beetje het laatste gerealiseerde gebouw van de wederopbouw in Rotterdam-West. Maar door de traditionalistische architectuur lijkt het veel ouder dan de meeste omringende gebouwen. De realisatie kent dan ook een lange voorgeschiedenis. Het oorspronkelijke klooster, dat voor de oorlog ongeveer op dezelfde plek lag, was in 1930 gebouwd voor de Broeders van de Onbevlekte Ontvangenis van de Heilige Maagd Maria, in het Latijn: Fratres Immaculatae Concepcionis (FIC). Ze kwamen uit Maastricht om les te geven op de twee met het klooster verbonden lagere scholen: de Sint Nicolaasschool en de Sint Matthiasschool. Het gebouw werd net als de scholen zwaar getroffen tijdens het bombardement van 1943. De broeders werden tijdelijk gehuisvest in Schiedam. Restanten van het klooster en van de scholen werden provisorisch hersteld, zodat ze tijdelijk konden worden gebruikt.

We noemden die school in de wandeling ‘de puinschool’. Van het gebouw was een deel in de oorlog verwoest, er stonden nog drie lokalen overeind en daar kregen de eerste drie klassen les, de rest was elders ondergebracht. De hele schoolomgeving was een grote puinhoop, letterlijk, met overal brokstukken muur en stapels stenen. Dat puin vonden we overigens als kind niet zo erg, we speelden erin. Er waren ook nog gangen bewaard gebleven onder het klooster Regina Pacis, waar we dan doorheen dwaalden. Heerlijk spannend, maar wel gevaarlijk natuurlijk. Later werd dat ook verboden in verband met het instortingsgevaar.

Oud-leerling Nico van den Bos in: Oriëntatie FIC mei 2012

4a klooster 2 rotterdam 18

Naast de restanten van het oude klooster is de nieuwe St.-Nicolaasschool in augustus 1953 in aanbouw.

ORIËNTATIE FIC 4 mei 2012

Moeizame herbouw

De herbouw kwam moeizaam van de grond. Al tijdens de oorlogsjaren boog de Maastrichtse architect Alphons Boosten zich erover. Omdat men niet zo tevreden was over het gebouw werd de oorspronkelijke architect Margry gepasseerd. In 1949 komt de Rotterdamse architect Jan Hendriks (1895-1975) van het bureau Hendriks Van der Sluijs en Van den Bosch in beeld. Het bureau was zeer actief in de Rotterdamse wederopbouw en bezig met drie woningblokken langs de Schiedamseweg. Uiteindelijk kreeg Hendriks de opdracht voor de nieuwe Sint-Nicolaasschool, die in 1954 klaar was, en vervolgens ook voor het broederhuis.

4c klooster 1 RP 1

Perspectieftekening van het nieuwe klooster.

ORIËNTATIE FIC 4 mei 2012

Twee vleugels

In de eerste schetsen is er sprake van een carrévormig gebouw met een binnenplaats. Op instigatie van de gemeente volgt het definitieve ontwerp in grote lijn de verkavelingstypologie die met de maisonnetteflats van Jos en Leo de Jonge is ingezet. Het klooster bestaat uit twee vleugels: een vleugel van vier bouwlagen die de richting van de maisonnetteflats volgt en een vleugel van drie bouwlagen die evenwijdig aan de Schiedamseweg ligt. De hogere vleugel moest aansluiten bij de woningbouw. De twee vleugels zijn niet via een knik verbonden, maar door een tussenlid, waardoor een soort Z-vorm is ontstaan. De kapel is aan de achterzijde haaks tegen één vleugel aangebouwd, maar wel apart toegankelijk. Tussen de kloostervleugel en de kapel ligt een iets hogere klokkentoren. Net als bij de blokken met maisonnettes is er een collectieve tuin, maar deze is wel afgesloten met een hoge muur.

Buiten het programma voor Opbouwdag 1958 -al werd de datum niet willekeurig daarvoor uitgekozen- vielen maandagmiddag ook de eerste dreunende slagen van het heiblok op lange betonpalen, waarop het twee verdiepingen hoge gebouw van de Eerwaarde Broeders van de Congregatie van de Onbevlekte Ontvangenis te Maastricht. Het gebouw komt te staan tussen de Schiedamseweg en de Mathenesserweg, nabij het Marconiplein.

De frontpartij wordt circa 80 meter lang; voor de broeders-onderwijzers zullen er veertig kamertjes zijn, voorts een recreatiezaal en dienstvertrekken.

Het Vrije Volk 21 mei 1958

4e klooster 5 IMGP6714

Interieurfoto met de gang aan de tuinkant.

ORIËNTATIE FIC 4 mei 2012

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster12 Regina Pacis

De gang in 2021.

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

Sober

In de gevels is de functie van het gebouw goed af te lezen. De kamers op de verdiepingen zijn herkenbaar door de vierkante vensters in betonnen omlijsting. De kamers liggen aan de straatgevel en zijn bereikbaar via gangen langs de achtergevel. Centraal ligt een trappenhuis.

Op de begane grond zijn de entree en de algemene vertrekken, verdeeld in een dienstvleugel met de portier, de eetzaal en de keuken en een hoofdvleugel met de bibliotheek, studeerkamers en de kantoorvertrekken. De entree is gemarkeerd door een grindbetonnen kozijn en een sluitsteen met een Grieks kruis. Eetzaal en bibliotheek zijn voorzien van een glazen pui, iets terugliggend ten opzichte van de gevel, die hier met gemetselde bogen en ronde betonkolommen is verbijzonderd. Deze boogvormen en kolommen zijn ook aan de achterzijde bij de kloostergang toegepast. De kapel is iets minder sober. De grote hoge ruimte van 160 vierkante meter op de eerste verdieping had hoge glas-in-loodramen, ontworpen door Hubert Felix. Op de begane grond was hier een recreatiezaal. Interieur en exterieur waren sober.

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster1 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

Anno nu

Het klooster Regina Pacis was de laatste nieuwbouw van 25 kloosters van de FIC. De combinatie van onderwijzer en broeder verdween langzamerhand. Het gebouw in Rotterdam werd vanaf de jaren zeventig vooral gebruikt voor van de missie teruggekeerde broeders en kreeg meer het karakter van een bejaardentehuis. In 2012 vertrokken de laatste zes broeders naar Maastricht. Het gebouw stond enige tijd leeg en werd in 2016 verbouwd tot 28 starterswoningen. Het gebouw is daarbij wat betreft interieur en exterieur grotendeels intact gebleven. Alleen het interieur van de kapel is volledig verdwenen door het inbouwen van meerdere woningen. Het gebouw heeft geen monumentale status.

2021 Marlies Lageweg SPWR DSC 8822 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster2 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster3 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster10 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster4 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster11 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster5 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster6 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster14 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster7 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster13 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster8 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster9 Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Marlies Lageweg SPWR klooster Regina Pacis

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

Prev
Next
Architect
J. P. L. Hendriks, W. van der Sluys en L. A. van den Bosch
Periode
1954-1959
Locatie
Mathenesserweg 274, Rotterdam, Nederland
Onderwerpen
Gebouwen
Buurten
Bospolder Tussendijken
Gebouwen
Kerken