Kantoorgebouw NTI

Een eigen kantoorgebouw was de bekroning voor de selfmade ondernemer Bram van Leeuwen (1918-2001). Op de hoek van de Hilledijk en de Paul Krugerstraat werd een kantoorgebouw van zeven verdiepingen ‘van zeer moderne allure’ gebouwd. Het gebouw kwam in de plaats van een bouwvallige fabriek en een rijtje oude woningen. Het zakelijke gebouw is ontworpen door de Rotterdamse architect W.J. Fiolet. Omdat Van Leeuwen altijd alles in eigen beheer deed, had hij een groot aantal bedrijfjes gekoppeld aan zijn NTI voor schriftelijke onderwijs: een drukkerij voor het eigen lesmateriaal, de uitgeverij Lekturama voor populairwetenschappelijke boeken en encyclopedieën, een reclamestudio en een fotoafdeling. Daarnaast had hij ook een postorderbedrijf (Keurkoop), een postzegelhandel (Fortuna Mail), cosmetica-verkoopclubs en een Cookery Card-Club. En dan was er nog Reina Christina, met schriftelijke cursussen om vrouwen ‘slanker, mooier en succesrijker’ te maken. De cursisten blijken automatisch lid van de Club Charme International en worden bestookt met brieven om allerlei producten aan te schaffen. Vanwege deze en andere agressieve colportagemethodes waren er veel conflicten, zodat een rechtskundig bureau en incassodienst geen overbodige luxe was. En al die bedrijven trokken in dit gebouw. De officiële opening was op 23 februari 1967.

In de vleugel aan de Hilledijk van het L-vormige gebouw was op de begane grond bedrijfsruimte met daarboven drie lagen woningen. De kantoren zijn van het gebruikelijke type met een middengang. Door het betonskelet en het gebruik van verplaatsbare scheidingswanden was een flexibele inrichting mogelijk. De gevels hebben stalen strookramen en borstweringen van groen geglazuurde baksteen. De brede begane grond bevatte de drukkerij, magazijnen en garages. Het NTI was begonnen in een gehuurd kantoor aan de Avenue Concordia en toen de zaken voorspoedig gingen vervolgens in het Industriegebouw en het Flevogebouw. En uiteindelijk werd een eigen kantoorgebouw in gebruik genomen.

Bram van Leeuwen groeide onder armoedige omstandigheden op; zijn -Joodse- vader was kort na zijn geboorte overleden. Hij begon als journalist, maar zette al tijdens de oorlogsjaren een opleidingsinstituut voor schriftelijk onderwijs op: Het Nederlands Taleninstituut. Om te verhullen dat hij vanuit de slaapkamer van de bescheiden Watergeusstraat opereerde, bedacht hij de aanduiding: Nader adres overbodig! Ervan uitgaande dat de PTT de brieven wel zou doorsturen, wat inderdaad gebeurde.

Mede door de vele advertenties in allerlei kranten werd het een lucratieve onderneming. De Engelse lessen schreef en stencilde hij zelf, en hij begon ook met Frans en Duits. Met enkele medewerkers startte hij aan de Avenue Concordia 70. Omdat hij tijdens de oorlogsjaren geen belasting had afgedragen belandde hij in 1947 in de gevangenis wegens fraude. Maar in de wederopbouw groeiden zijn NTI en andere ondernemingen gestaag, mede door de overvloedige reclamecampagnes en slimme -volgens sommigen slinkse- verkoopmethodes.

In 1980 verkocht Bram van Leeuwen zijn imperium aan Vendex, het concern van Anton Dreesmann. Hij woonde al jaren in Zuid-Frankrijk en met de opbrengst kocht hij een zestig meter lang jacht. De rest van zijn leven leidde de openlijk homoseksuele excentriekeling als Prince de Lignac een jet-setleven met zijn partner en personeel, bestaande uit Zuid-Aziatische jongemannen. Het leidde tot een legendarische uitzending van het programma Glamourland. Na zijn overlijden kwam een groot deel van zijn vermogen ten bate van de Van Leeuwen Van Lignac Stichting, die als doelstelling heeft de bevordering van het welzijn van kinderen en bejaarden in de gemeente Rotterdam.

Het NTI-gebouw is tussen 1992 en 1993 gerenoveerd door Benno Homan van bureau Homan/Osório Lobato/Yanovshtchinsky. Er zijn woningen gekomen, maar de begane grond is nog altijd in gebruik als kantoor- en bedrijfsruimte. Ook het Nederlands Taleninstituut bestaat nog steeds.