• Artikelen
  • Nieuw

Grotiushuis en Westblaak I

1976 1201 Zadkine en Westblaak Ld H NL Rt SA 4100 2005 6982 01crop

Vanaf het Churchillplein de Westblaak I (r) en het Grotiushuis/Westblaak II (l) van Herman Bakker. Links het beeld van Zadkine.

Uitsnede foto Lex de Herder, Stadsarchief Rotterdam, 1976

De N.V. Wereldhaven heeft een plan voor een groot kantoorflatgebouw van zeven of acht verdiepingen, te bouwen aan de Westblaak, in het hartje van de stad ontworpen. Indien de minister hierop zijn goedkeuring geeft, zal dit plan op zo kort mogelijke termijn worden uitgevoerd, zo is ons van de zijde der directie van de Wereldhaven medegedeeld. Het pand zou bij een totaaloppervlakte van 30.000 vierkante meter een frontbreedte van 100 meter krijgen.

Het Vrije Volk 4 april 1958

16 westblaak 1957 05 09 friese NL Rt SA 4121 575 ag

Maquette van het kantoorgebouw voor de Algemeene Friesche Levensverzekering Mij. en De Groot-Noordhollandsche van 1845, de Westblaak I, uit 1957, eveneens ontworpen door Herman Bakker.

Ary Groeneveld, Stadsarchief Rotterdam

2020 PG Westblaak I

Het ontwerp van de Westblaak I is na het inpakken van de gevel met een aluminium borstwering onherkenbaar.

Collectie Paul Groenendijk, 2020

Westblaak I

Architect Herman Bakker heeft de gehele noordelijke gevelwand van de Westblaak tussen Coolsingel en Karel Doormanstraat ontworpen. Eerst kwam in 1960 een kantoorgebouw voor de Algemeene Friesche Levensverzekering Mij. en De Groot-Noordhollandsche van 1845 gereed: Westblaak I. Daarna volgde Westblaak II, het zogenaamde Grotiushuis. Beide gebouwen werden ontwikkeld door Wereldhaven NV, één van de vaste opdrachtgevers van Bakker. Later realiseerde hij ook nog een kantoorgebouw voor Levensverzekering Maatschappij Noord Braband op Westblaak 69 en het gebouw voor de Nederlandse Dagbladunie aan de overkant, Westblaak 180.

Het gebouw Westblaak I bestond uit twee delen: een kubusachtig bouwdeel op de hoek van de Coolsingel, dat aansloot op het -inmiddels gesloopte- gebouw van het Rotterdamsch Nieuwsblad. Verder een langgerekt bouwblok langs de Westblaak. Beide delen waren gescheiden door een glazen trappenhuis en leken te zweven op een onderbouw van glas. Het bouwdeel op de hoek had vierkante ramen als gaten in een met natuursteen beklede gevel; het langgerekte bouwdeel had strookramen. Bij een renovatie is het gebouw volledig ingepakt in een nieuwe aluminium gevel en is van de oorspronkelijke opzet niets meer te zien.

16 grotiushuis 1958 NL Rt SA 4121 1792 01 ag

Maquette van het kantoorgebouw Westblaak II, beter bekend als het Grotiushuis, 1958.

Ary Groeneveld, Stadsarchief Rotterdam

2021 Grotiushuis ML DSC 7616 bewerkt

Het Grotiushuis aan de Westblaak met zicht op het verlaagde deel aan de Keerweer.

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

Omstreeks het midden van 1960 zal het nieuwe kantoorgebouw, dat N.V. De Wereldhaven laat bouwen aan de Westblaak tussen Keerweer en Hartmanstraat te Rotterdam gereed zijn. Vrijdagmiddag werd het hoogste punt van dit bouwwerk bereikt en ter gelegenheid daarvan werden op het dak de Nederlandse en de Rotterdamse vlag gehesen door Maarten Frech (13 jaar), zoon van de directeur van de N.V. Heinrich Hanno & Co., mr. E.G.H. Frech.

Mr. Frech, wiens bedrijf de twee bovenste verdiepingen van het nieuwe bouwwerk heeft gekocht, sprak er op het winderige dak zijn vreugde over uit, dat het door het architectenbureau H.D. Bakker ontworpen gebouw de naam Grotiushuis zal krijgen.

Van de 7000 m2 kantoren en de 2500 m2 winkels is thans ongeveer zestig procent verkocht.

Het Vrije Volk 30 januari 1960

16 grotiushuis 1957

Het typische kavel van het Grotiushuis. Door het eerder gebouwde pand van Van Reeuwijk eindigt het gebouw op de hoek van de Karel Doormanstraat in een punt.

Stadsarchief Rotterdam

16 grotiushuis 1965 NL Rt SA 4100 2005 8968 01 Ld H

Op deze foto is goed de merkwaardige scherpe punt van het Grotiushuis te zien.

Lex de Herder, Stadsarchief Rotterdam, 1965.

Wigvormig

Westblaak II, tegenwoordig meestal het Grotiushuis genoemd, is honderd meter lang en bevat 7000 vierkante meter kantoorruimte in zes verdiepingen op een onderlaag van winkels. Er zijn vijf reguliere kantoorverdiepingen en één terugliggende dakopbouw. Het gebouw vormt één bouwblok met het winkelpand van Van Reeuwijk, de huidige Mediamarkt. Dit was kort na de oorlog gebouwd, toen de plannen voor de doorbraak van de Westblaak nog niet concreet waren. De Westblaak is als verbinding tussen de Blaak en de Rochussenstraat door het bestaande stratenpatroon gesneden, waarbij het gebouw van Van Reeuwijk aan de achterzijde bijna tot de Westblaak reikte; hier is nog maar 3,60 meter over. Daardoor heeft het Grotiushuis tot halverwege een wigvormige plattegrond. Vervolgens heeft het een diepte van 13 meter. In de smalle punt bevindt zich een trappenhuis. En er is op de eerste etage een glazen uitbouw gemaakt om het volume van de hoekwinkel te vergroten.

1960 0510 Grotiushuis HVV ddd 010951088

Het nieuwe winkel- en kantoorpand dat de N.V. Wereldhaven bouwt aan de Westblaak, nadert zijn voltooiing. „De Westblaak is door dit en de reeds voltooide hoge gebouwen een boulevard van allure geworden.

Bijschrft foto uit Het Vrije Volk, 10 mei 1960

1968 03 Westblaak Karel Doorman AG NL Rt SA 4121 20877 7 8a 01

Zicht op de Westblaak en Karel Doormanstraat. Rechts is de glazen uitbouw op de eerste etage van het Grotiushuis goed te zien.

Ary Groeneveld, Stadsarchief Rotterdam, 1968

Boulevard van allure

Van Traa had in het Basisplan al een duidelijk profiel voor ogen voor de grootstedelijke kantoor-, winkel- en verkeersboulevards zoals de Westblaak. ‘Typerend is de verticale driedeling van een glazen pui op de begane grond, een hoofdlichaam van een telbaar aantal verdiepingen, en een teruggelegen dakverdieping als bekroning. Deze moderne variant op een in wezen klassieke verticale geleding is ook in de gebouwen van Bakker te zien.’ Aldus Frank Kaufmann in 50 jaar Bakker, verleden, heden en toekomst (ongepubliceerd manuscript).

In de sterk horizontaal gelede, vrijwel geheel glazen gevel zijn de individuele, verticale tuimelramen nog herkenbaar. De vloerbanden, stijlen en zijmuren zijn bekleed met Franse kalksteen (Peuron). De hoofdentree ligt asymmetrisch in het blok, maar vormt wel een symmetrische opzet met de poort naar de expeditiehof. Begane grond en entresol zijn geheel van glas; de entresol ligt terug ten opzichte van de etalages. Om de hoek in het Keerweer staat nog een lager bouwdeel met een winkel op de begane grond en erboven vier woningen.

20201220 Grotius zwartehond Jordi Huisman 088

De trappenhal in het Grotiushuis met de entree naar de nieuw ontworpen ruimte van architectenbureau De Zwarte Hond.

Jordi Huisman, De Zwarte Hond, 2020

Anno nu

Westblaak I is volledig ingepakt in een gevel met aluminium borstweringen. Alleen in de entreehal op de hoek met vrijstaande monumentale wenteltrap en in de winkeltjes om de hoek aan het Keerweer is iets van de allure van het originele gebouw te zien. Er zijn plannen de hoek van de Coolsingel en Westblaak volledig te slopen en hier een nieuw hoog gebouw te zetten. Westblaak II is gemeentelijk monument en nog in grote lijnen gaaf. Het is in gebruik als verhuurkantoor. In de loop der tijd heeft het aardig wat architectenbureaus gehuisvest zoals BGSV stedenbouw en landschap, Güller Güller Architecture Urbanism, Studio Hartzema en De Zwarte Hond vanaf 2021.

2021 Grotiushuis ML DSC 7730

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Grotiushuis ML DSC 7668

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

20201220 Grotius zwartehond Jordi Huisman 052

Blik op het interieur van De Zwarte Hond langs de gevel aan de Westblaak.

Jordi Huisman, De Zwarte Hond, 2020

2021 Grotiushuis ML DSC 7664

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Grotiushuis ML DSC 7674

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Grotiushuis ML DSC 7623

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Grotiushuis ML DSC 7715

De lichte trappenhal van het Grotiushuis met uitzicht op de Westblaak.

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Grotiushuis ML DSC 7750

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Grotiushuis ML DSC 7701

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Grotiushuis ML DSC 7767

Het Grotiushuis is op deze hoek slechts 3,60 meter breed.

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Grotiushuis ML DSC 7706

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

2021 Grotiushuis ML DSC 7775

Marlies Lageweg, Platform Wederopbouw Rotterdam, 2021

Prev
Next
Architect
H.D. Bakker
Periode
1957-1960
Locatie
Westblaak 37, Rotterdam, Nederland
Onderwerpen
Gebouwen Gem. Monumenten
Buurten
Centrum
Gebouwen
Winkels Bedrijfsgebouwen