• Artikelen

Gebouw Leger des Heils (Theater Rotterdam)

Tijdens de Tweede Wereldoorlog verloor het leger diverse gebouwen, onder andere aan de Hartmansstraat en de Schiedamsedijk.

Leger-des-heils-BW-1950

Entree van de congreszaal van het Leger des Heils.

Bouwkundig Weekblad 1950

Men zal in dit gebouw zeker niet geboeid worden door praal en pracht -hoe sierlijk van vorm alles ook moge zijn- en nog minder in een gewijde stemming geraken door een geheimzinnig schemerdonker. Alle aandacht wordt alleen gevraagd voor wat op het podium wordt gezegd, gezongen of gespeeld. Treffend van eenvoud, doch niettemin alles zeggend is het in vijf grote letters op de achterwand van het podium geschilderde woord „Jezus". Om die Naam gaat het in deze zaal en in de overige vergaderlokalen van dit mooie gebouw.

Trouw 9 september 1950

De Nederlandse afdeling van het Leger des Heils werd in 1887 opgericht. Dit religieuze genootschap dat vooral bekend is vanwege zijn charitatieve werk door ‘heilsoldaten’ werd in 1865 in Londen opgericht door William Booth. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verloor het leger diverse gebouwen, onder andere aan de Hartmansstraat en de Schiedamsedijk. Het nieuwe gebouw van het Leger des Heils kwam ongeveer 200 meter van de oude plaats aan de Laurierlaan, die bij de opening van het gebouw werd omgedoopt in William Boothlaan. Het nieuwe gebouw was een ontwerp van Kees Elffers (1898-1978), die voor zover bekend niet bij het Leger des Heils betrokken was. De eerste paal werd in november 1948 geslagen en de officiële opening was op 9 september 1950. Burgemeester Oud verrichte de openingshandeling. In zijn toespraak benadrukte hij het belang van godsdienstige gebouwen te midden van de meer zakelijke gebouwen van het centrum.

Commissioner John J. Allan, de Chef van de Staf van het Leger des Heils, heeft gedurende zijn 45-jarige loopbaan reeds veel „Leger"-gebouwen ingewijd, maar nog nooit een als de Rotterdam Congreszaal, die Zaterdagmiddag werd geopend. In dit gebouw zijn schoonheid, nuttigheid en eenvoud saamverbonden, drie eigenschappen, welke ook in het Heilsleger zelf steeds op de voorgrond treden.

Trouw 11 september 1950

Leger-des-heils-NL-Rt SA_4121_8072

Concert van een Congolese band in de congreszaal van het Leger des Heils in 1965.

Ary Groeneveld, Stadsarchief Rotterdam

Mooiste congreszaal ter wereld

Belangrijkste element in het gebouw was de grote, negen meter hoge congreszaal op de eerste verdieping. Volgens het dagblad Trouw de mooiste congreszaal ter wereld. Aan de ene zijde lag het podium, aan de andere zijde een balkon. De zaal had 400 zitplaatsen en liep amfitheatersgewijs op; op het balkon waren nog 150 zitplaatsen. Het podium was groot genoeg voor de spreker, het muziekkorps en het zangkoor. Een gewelfd plafond en akoestische tegels zorgden voor een goede akoestiek. Op de begane grond was de entree met de ontvangsthal en garderobe en verder vier lokalen voor het jeugdwerk en een kleinere zaal met 150 plaatsen.

De grote zaal is duidelijk herkenbaar in de straatgevel: de gesloten gevel heeft siermetselwerk in een betonnen raamwerk. Er is een stalen dak. Twee dienstwoningen zijn in een apart bouwdeel ondergebracht, dat aansluit op het naastgelegen kantoorgebouw van Blikman & Sartorius, vrijwel in dezelfde periode eveneens ontworpen door Elffers. De gevel van de woningen en de plint zijn van beton met kunststeenpleister.

De zaal is geheel in stijl van het legerwerk, dat zonder veel uiterlijk vertoon wordt verricht. Geen luxe of overdaad van versieringen, doch soberheid spreekt hier haar woord.

De Rotterdammer 9 september 1950

Karakteristieke details

Het gebouw heeft veel details die typerend zijn voor de architectuur kort na de Tweede Wereldoorlog, de vroegste wederopbouw. Behalve het siermetselwerk, het betonnen raamwerk en de imitatie natuursteen zijn dat de betonnen raamkozijnen met stalen kozijnen, de zeshoekige kijkgaten, de decoraties in de pui van de serre en de ‘kruiskozijnen’ in het trappenhuis van de woning. Boven de hoofdingang hing het embleem van het Leger des Heils. Boven de entree van de woning is een klein reliëf met een Bijbels tafereel aangebracht.

Ro-Theater3

Anno nu

In 1995 vertrok het Leger des Heils naar nieuwbouw aan de Gerdesiaweg. Het gebouw werd gekocht door Theater Rotterdam (vm RO Theater) en door E&F Architecten verbouwd tot een theaterzaal met 300 stoelen, een studio, kledingateliers, kleedkamers en een foyer. In het interieur herinnert bijna niets meer aan de oorspronkelijke religieuze functie. Op 6 mei 1995 opende het nieuwe theater. In 1998 is het gebouw in de expeditiehof aan de achterzijde uitgebreid met repetitieruimtes en werkplaatsen. Het gebouw is gemeentelijk monument.

Ro-Theater5
Ro-Theater2
Ro-Theater1
Prev
Next
Architect
C. Elffers
Periode
1947-1950
Locatie
William Boothlaan 6-10, Rotterdam, Netherlands
Onderwerpen
Gebouwen
Buurten
Baankwartier
Gebouwen
Kerken Bedrijfsgebouwen Cultuur