Christelijk Lyceum/Melanchthon College

Een onstuimig groeiende wijk als Schiebroek heeft natuurlijk behoefte aan schoolgebouwen. Eerst worden vooral lagere scholen gebouwd, maar de kinderen van de wederopbouw worden groot en er moeten dus ook scholen voor voortgezet onderwijs komen. In het nabijgelegen 110 Morgen wordt in 1962 het openbare Calandlyceum geopend. Maar ook het christelijk onderwijs heeft dringend behoefte aan een gebouw. Rond 1957 zijn er zoveel aanmeldingen voor de bestaande gereformeerde scholen in Rotterdam-Noord dat Schiebroek in beeld komt. In 1958 is er toestemming om een lyceum te starten en wordt er begonnen met 88 leerlingen in gebouw De Brandaris. De school groeit naar bijna 500 leerlingen en op 7 oktober 1963 wordt de eerste paal geslagen voor de zo broodnodige nieuwbouw. De lessen vinden dan plaats op acht verschillende locaties. Aan het begin van het schooljaar 1965-1966 wordt het gebouw in gebruik genomen. De school wordt pas op 20 januari 1966 officieel geopend. Bij het ontwerp is al rekening gehouden met een uitbreiding van enkele lokalen en een gymnastieklokaal. Die uitbreiding wordt vanaf mei 1967 uitgevoerd.

De locatie in een groenstrook aan de zuidkant van Schiebroek is ideaal. Goed bereikbaar zowel vanuit Schiebroek als het Kleiwegkwartier. Het gebouw bestaat uit twee vleugels: een langwerpige lokalenvleugel en een vleugel met bijzondere functies als aula en vaklokalen. Min of meer in het midden tussen die twee vleugels ligt de hoofdentree en het hoofdtrappenhuis. De twee vleugels zijn een halve verdieping ten opzichte van elkaar verschoven.

De langwerpige vleugel links van de hoofdentree bevat theorielokalen; de kortere vleugel rechts van de hoofdentree bevat praktijklokalen. In het souterrain van de theorielokalenvleugel is een fietsenstalling. Deze vleugel heeft een traditionele opzet: aan weerszijden van een vier meter brede gang liggen vijf lokalen. Er zijn twee verdiepingen met lokalen. Daarop is een terugliggende dakopbouw geplaatst met tekenlokaal en handwerklokaal. De gevels van de lokalen zijn grotendeels van glas. Aan de kopgevel bevinden zich een trappenhuis en toiletten. Om de vrijheid van gevelindeling als gevolg van de skeletconstructie te accentueren, zijn er bovenlichten bij de gesloten delen aangebracht. Zo ontstaat er één doorlopende glasstrook in de gevel.

In de korte vleugel met praktijklokalen zijn behalve de specifieke lokalen voor scheikunde, natuurkunde en biologie ook de docenten- en directeurskamer. Een deel van de begane grond wordt in beslag genomen door de conciërgewoning. Loodrecht op deze vleugel ligt het overblijflokaal, dat ook als aula gebruikt kan worden. Hier weer loodrecht op ligt een gymnastieklokaal, zodat er een U-vormige binnenplaats is ontstaan.

Naast de entree is het karakteristieke mozaïek van Henk de Vos aangebracht. Dit is al in de ontwerptekeningen gemarkeerd: ‘metselwerk met marmer reliëf’. Het mozaïek ‘Zonder titel’ is maar liefst 2,5 bij 11 meter groot. In de hal was een wandschildering van Ger van Iersel, de ‘Wijze en dwaze maagden’. Deze is achter een voorzetwand verdwenen. In de aula was een wandtapijt van Maria Carlier, dat volledig versleten is weggegooid tijdens de verbouwing. Verder staat in de hal een bronzen borstbeeld van Philippus Melanchthon, vervaardigd door Ineke van Dijk. Een cadeau van de ouders en het bestuur voor het 25-jarig bestaan.

Filosoof en onderwijsman Philipp Melanchthon (1497-1560) was een tijdgenoot van Maarten Luther. Hij stichtte vele scholen en bedacht een humanistisch onderwijssysteem. Geboren als Schwarzerdt vergriekste hij, zoals onder geleerden gebruikelijk, zijn naam.  Zwarte aarde werd: "Melan chthon". 

Vanaf 1963 heet de nabijgelegen weg de Melanchtonweg, zonder h. De spelling met of zonder tweede h leidt tot veel verwarring. Zo was bij metrostation Melanchthonweg aanvankelijk de tweede h vergeten. Het is nochtans Melanchtonweg en Metro Melanchthonweg.

Het architectenbureau Lockhorst, Koldewijn, Van Eijk is verantwoordelijk geweest voor meerdere schoolgebouwen in Rotterdam. Gereformeerde scholen, want in het tijdperk van de verzuiling heeft elke (onderwijs)zuil zijn eigen architecten. Eerder maakte het bureau het ontwerp voor de Marnix MMS aan de Essenburgsingel (1957), voor de HBS en MMS ‘Charlois’ aan de Dorpsweg (1962) en de 6e Nijverheidsschool ‘De Starrenburg’ aan de 2e Hogenbanweg in Overschie (1959). Bij die laatste twee scholen maakte Henk de Vos ook een kunstwerk.

Michiel Lockhorst (1893-1976) werkte voor de Tweede Wereldoorlog samen met Piet Hooijkaas en vervolgens van 1936 tot 1951 met Adriaan Overeijnder. Vanaf 1956 heeft hij een bureau met Henk Koldewijn (1919-2000) en Jan van Eijk (†1980). Vermoedelijk is Henk Koldewijn de ontwerper van de schoolgebouwen. Henk de Vos heeft in verband met zijn kunstwerken vooral met hem te maken. Ook Ger van Iersel noemt Koldewijn als ontwerper. Hij maakte zowel een kunstwerk voor de HBS aan de Dorpsweg als een wandschildering in de hal van deze school.

Schaatser Jorrit Jorritsma uit Schiebroek volgde de opleiding tot gymnastiekleraar en gaf als stagiair les aan de Melanchthon Scholengemeenschap. Ir. Manusama, de leider van de RMS, de Molukse beweging, was er wiskundeleraar en conrector.

Bij de opening heette de school Christelijk Lyceum ‘Rotterdam-Noord'. Een lyceum was een combinatie van gymnasium en HBS. Na de gezamenlijke eerste klas konden de leerlingen kiezen. In 1968, toen de Mammoetwet in werking trad, werd de naam: Christelijke Scholengemeenschap ‘Melanchthon’ en kwam er ook een havo afdeling bij. Inmiddels heeft de Melanchthon Scholengroep in 2026, net zoals in 1963 weer acht locaties met zowel mavo- als vmbo-leerlijnen. 

In 2007 is het overblijflokaal afgebroken en is de school nogmaals uitgebreid met het ‘brugklasgebouw’ door architectenbureau OIII.