Van Blikman tot Bazar

Van Blikman tot Bazar

Het gebouw van Blikman & Sartorius kort na oplevering.

Blikman-Forum-1953-4-5

Verslag van de Lezing Op Locatie 14 april 2019

Beneden in het drukbezochte restaurant Bazar aan de Witte de Withstraat verzamelen zich de bezoekers van de Lezing Op Locatie. De geluiden van de lachende bezoekers en hardwerkende koks zorgt ervoor dat we dicht bij spreker Paul Groenendijk gaan zitten. We worden getrakteerd op een drankje, oriëntaalse versnaperingen en een mooi verhaal.


Architect Elffers

We krijgen te horen dat het pand uit 1950 is ontworpen door Cornelis Elffers. Elffers werd als jongen van de ambachtsschool afgetrapt waarna hij ging werken en de avondschool volgde. In de jaren twintig begon hij zijn eigen bureau. Zoals meer architecten uit die tijd droeg hij een strikje om zich te onderscheiden van de heren met das. Hij bezat de luxe van een Bentley met chauffeur, net als zijn collega Bakker. Zijn jongere broer was de bekende grafisch ontwerper Dick Elffers en zijn zus Jo was binnenhuisarchitect. Een behoorlijk creatief nest dus.

'NSB-huis'

De architect was reeds voor de oorlog productief, maar na de oorlog bouwde hij nog veel meer in Rotterdam. Paul laat verscheidene projecten zien van voor de oorlog: huis van vader Elffers, vleeswarenfabriek Schop en de Prins Hendrik Stichting in Egmond aan Zee. In de oorlog ontwerpt Elffers het 'NSB-huis' op de ’s-Gravenweg, waar inderdaad een NSB-er woonde die erom bekend stond dat hij toespraken van Hitler via boxen vanaf het balkon door de straat liet schallen. Een saillant detail.

Rutecks en Graanhuis

Na de oorlog zijn van Elffers’ hand de pakhuizen aan de Wijnhaven, bouwde samen met Van Nieuwenhuizen banken aan de Schiekade en de Blaak, het Emporium (inmiddels gesloopt), het ICI gebouw en het Graanhuis aan de Wijnhaven. Ook Rutecks op de Lijnbaan en het Dijckhoff gebouw in de Hoogstraat zijn van de architect. Gedurende de jaren worden de ontwerpen steeds soberder, getuige het hoekpand Witte de With/William Boothlaan waar vroeger de politie in zat.

Blikman & Sartorius

Het pand waar we zitten werd gebouwd in opdracht van de firma Blikman & Sartorius. Een oude drukkerij en papierhandel uit Amsterdam. De innovaties na de oorlog maakten dat het bedrijf de focus verlegde naar kantoorinrichting zoals prachtige advertenties laten zien. Een reclame met de slogan geeft de tijdgeest weer: “Maak van 1 typiste 2, geef haar een Facit.”

Op de begane grond bevonden zich de showrooms met grote etalages, waar nu mensen achter zitten te eten. Op de eerste verdieping waren directiekantoren en de showroom voor adresseermachines. Op de tweede verdieping zaten kantoren en de reparatiedienst. De derde etage bevatte de technische dienst, waar op de vierde de conciërgewoning en de personeelskantine zat.Qua uiterlijk lijkt het pand erg op het naastgelegen en ook door Elffers ontworpen gebouw van Theater Rotterdam. Het heeft dezelfde betonnen frames met daarin siermetselwerk. Voor de kenners een teken dat het geen dragend metselwerk is!

Ontwikkeling Witte de Withstraat

Na het vertrek in 1990 van Blikman & Sartorius, inmiddels niet meer bestaand, heeft het pand nog een andere eigenaar gekend, grand café de Wit met een jazzpodium. Hierna stond het gebouw een tijd leeg tot in 1999 de Bazar het pand kocht.

Paul vertelt dat de Witte de Withstraat een buurtwinkelgebied bleef en langzaamaan veranderde in uitgaansgebied van de mindere soort. Gelegenheden waar dames je vergezelden naar je plek. Opgevolgd door de disco’s, de illegale gokhuizen en de vele shoarmazaken. Deze onrustige periode kantelde nadat de gemeente besloot de straat te verheffen tot de verbinding tussen Boijmans en het Maritiem Museum. De straat kreeg TENT, galerie Witte de With en het fotomuseum. Met de komst van Bazar is de straat langzaam uitgegroeid tot een horeca hotspot. En zoals Paul aangeeft, heeft de Bazar hier een grote rol in gespeeld.

Concept Bazar

Dit is het moment waarop Richard van de Bazar het woord overneemt en het publiek vertelt over het concept van het hotel-restaurant. Bazar is Perzisch voor markt. Dit is precies waar de Bazar voor staat: gezellig, druk, betaalbaar en iedereen is welkom. Een concept dat goed past bij het multiculturele Rotterdam. Er staan altijd gastheren of vrouwen bij de deur om je welkom te heten en je te begeleiden naar je tafel of kamer. De verscheidenheid in achtergrond zie je terug in de gerechten, het interieur en het personeel.

Verbouwing pand

Toen ze het gebouw overnamen moest er veel gebeuren. Er is een plafond uitgebroken om ruimtelijkheid te creëren waar de vele herkenbare gekleurde lampen in hangen. Recent is een doorbraak naar de eerste verdieping gemaakt voor een extra restaurantvloer. Ze zijn begonnen met zeven hotelkamers maar het zijn er nu 27. “Eigenlijk nog te weinig,” verzucht Richard, “maar zie eens een goede plek voor uitbreiding te vinden.” Het hotel is werelds ingericht met kamers in Afrikaanse en Midden-Oosten stijl. Nieuwsgierig? Jazeker!

Wederopbouw met een Afrikaans tintje

En we hebben geluk want we mogen een kijkje nemen in het hotel waar de trappenhal authentiek is en weer sfeervol verlicht is met vele oriëntaalse lampen. Op de kamers zijn weinig elementen meer die je doen denken aan de wederopbouw of de inrichting van de kantoorhandel. De bovenste etage staat leeg, een ruimte met gekleurde ramen die meteen tot de verbeelding spreekt. Als je als conciërge hier woonde, had je geen klagen. In de hotelkamer waan je je inderdaad in Afrikaanse sferen door de vele details tot aan het kamernummer toe. Het voelt als vakantie. Pas als je naar buiten kijkt zie je weer waar je bent. In de wederopbouw van Rotterdam. En daar kwamen we voor.

Met dank aan hotel restaurant Bazar voor de gastvrije ontvangst en verzorging en aan DIG IT UP voor de organisatie.