Verslag Lezing Op Locatie: Cinerama

Verslag Lezing Op Locatie: Cinerama

De tweede lezing uit de Baankwartierserie Lezing Op Locatie vond plaats in Cinerama. Hier werd het geïnteresseerd publiek, bestaande uit liefhebbers van films, de stad, (oud)bioscoopmedewerkers en een heuse voormalig ouvreuse (daarover later meer) in zaal 7 toegesproken door Paul Groenendijk. Ook Krijn Meerburg deed een zegje over de ontstaansgeschiedenis van de bioscoop.

De lezing viel uiteen in drie delen waarbij stedenbouw, architectuur en de geschiedenis van Cinerama aan bod kwamen. Hiervoor was Paul in kranten en tijdschriften gedoken om advertenties, aankondigingen, uitnodigingen en tekeningen boven water te halen. De sfeer van de jaren ’50 en ’60 valt in dit bronmateriaal goed af te lezen.

Archiefbeelden van het ontstaan van de Westblaak, een naoorlogse verkeersdoorbraak die de Blaak met de Rochussenstraat verbond. Hiervoor werden enkele huizenblokken gesloopt ten voordeel voor het autovervoer. De gebouwen die rond de Westblaak verschenen vormen een maatstaf van wederopbouwarchitectuur. Er is veel toegepaste kunst in de gevels, zoals te zien bij het Westblaak 32. Ook Cinerama kent een opmerkelijke gevel met een tegelmozaïek, ontworpen en gesigneerd door Teus van den Berg en uitgevoerd door de bekende Delftse aardewerkfabriek De Porceleyne Fles.

Rotterdam had sinds oudsher een welig tierend nachtleven met zo’n 20 filmtheaters. Hiervan bleven er na het bombardement acht over. Op het Kruisplein kwam een noodgebouw waar de bioscopen Lumière, Tuschinski en Scala verenigd werden in LuTuSca.

Op 12 december 1957 werd Scala aan de Westblaak feestelijk geopend. De locatie aan een doodlopende straat bleek echter niet gunstig. Na een jaar ging het failliet, maar de bioscoop maakte een doorstart met het destijds baanbrekende systeem van de Cinerama. Op drie projectors werd de film gedraaid op een bollend scherm, waardoor de ‘totaalbelevenis’ compleet was. Het spektakel werd ingezet in de marketing als een Rotterdamse must-see.

Het personeel zorgde voor een chique aankleding van het dagje uit: de vrijstaande kassa met hekjes werden omringd door kassières en medewerkers strak in het pak. In de zaal zorgden ouvreuses gewapend met een zaklamp voor voldoende licht om de plaatsen aan de bezoekers toe te wijzen.

Sinds de hoogtijdagen is er veel veranderd en verbouwd. Nadat het gebouw, waarvan de entree toegewezen is als gemeentelijk monument, in 2007 verkocht werd ontstonden plannen voor de bouw van een woontoren. Verschillende ontwerpen passeerden de revue, maar tot op heden draait de bioscoop Cinerama ongestoord door deze plannen nog altijd zijn films: lichten en mobiele telefoons uit, projector aan!

De lezing maakte deel uit van de activiteiten in het Baankwartier. Er volgen nog verschillende rondleidingen (31 maart, 19 april) en twee lezingen. De eerstvolgende vindt plaats op 14 april in Bazar.

foto: Evan van der Most